Lấy công nghệ gia công và tự động hóa làm lợi thế cạnh tranh

Yamamoto Metal Precision Vietnam hoạt động trong hai lĩnh vực: gia công và giải pháp sản xuất. Ở lĩnh vực thứ hai, công ty hỗ trợ các khách hàng gia công cơ khí giải quyết những vấn đề tại hiện trường sản xuất. Hiện gia công vẫn là hoạt động chủ lực, song công ty dự định tiếp tục phát triển mảng giải pháp sản xuất thành một trụ cột doanh thu mới.

Mảng gia công tập trung vào hai công nghệ thế mạnh của trụ sở chính tại Nhật Bản: cắt gọt và đánh bóng. Điểm khác biệt là khi đã xác định sản phẩm sẽ được đưa vào sản xuất hàng loạt, công ty thiết kế quy trình theo định hướng tự động hóa dây chuyền ngay từ giai đoạn báo giá.

“Quy trình có người gá đặt phôi để gia công và quy trình được xây dựng trên cơ sở tự động hóa khác nhau ngay từ khâu thiết kế”, ông Fukui cho biết.

Công ty lựa chọn tự động hóa linh hoạt bằng robot công nghiệp, đáp ứng cả sản xuất nhiều chủng loại với số lượng nhỏ, thay vì tự động hóa bằng máy chuyên dụng cho sản xuất số lượng lớn. Trụ sở chính tại Nhật Bản đảm nhiệm vai trò nhà tích hợp hệ thống, thiết kế và xây dựng hệ thống robot, sau đó triển khai mô hình này tại Việt Nam.

Tất nhiên, chi phí đầu tư robot không hề nhỏ. Ông Fukui nhận định rất khó cạnh tranh chỉ bằng giá với những doanh nghiệp lấy chi phí nhân công thấp làm lợi thế. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng chính khả năng tự động hóa gia công chính xác cao, duy trì sản xuất hiệu quả và ổn định mới tạo nên sức cạnh tranh của công ty. Phát huy lợi thế đó, doanh nghiệp gia công nhiều chi tiết cốt lõi dùng trong hệ thống kiểm tra thiết bị y tế, thiết bị sản xuất bán dẫn, bơm thủy lực và các ứng dụng khác.

Công nghệ cảm biến chuyển công nghệ và kỹ năng thành dữ liệu định lượng

Khi tự động hóa và vận hành không người giám sát ngày càng được triển khai rộng rãi, một bài toán mới đặt ra là làm thế nào để sớm phát hiện bất thường trong gia công và ngăn ngừa sản phẩm lỗi. Nếu xảy ra sự cố như gãy dao mà không có người phát hiện, máy có thể tiếp tục tạo ra sản phẩm lỗi.

“Bản thân việc tự động hóa không quá khó. Điều thực sự khó là duy trì sản xuất với chất lượng ổn định khi không có người giám sát.”

Để giải quyết vấn đề này, công ty đã phát triển hệ thống cảm biến MULTI INTELLIGENCE®. Hệ thống kết hợp cảm biến và phần mềm, trong đó cảm biến được lắp tại đồ gá đối với trung tâm gia công, hoặc gần dao cắt đối với máy tiện. Các hiện tượng vật lý phát sinh trong quá trình gia công được ghi nhận và truyền không dây tới máy tính bên ngoài. Khi phát hiện bất thường, máy tính trao đổi tín hiệu với bộ điều khiển CNC của máy công cụ và gửi lệnh dừng máy, qua đó ngăn ngừa sản phẩm lỗi ngay từ đầu.

Công ty phát triển nhiều dòng phần cứng như b-series và i-Stir để lựa chọn phù hợp với loại bất thường cần phát hiện và yêu cầu về độ chính xác. Yếu tố được chú trọng là đo các hiện tượng vật lý ở vị trí gần điểm gia công nhất có thể. Cách tiếp cận này cũng xuất phát từ những trải nghiệm trực tiếp của ông Fukui tại xưởng. Khi gia nhập công ty năm 2010, những điều đầu tiên ông được các tiền bối hướng dẫn trên dây chuyền là các nguyên tắc cơ bản: “Hãy lắng nghe âm thanh khi gia công” và “Hãy quan sát màu của phoi”.

“Sau khoảng ba năm làm việc, tôi mới hiểu được ý nghĩa của những lời dặn đó, nhưng để đạt đến mức ấy cần có thời gian. Xét cả khía cạnh truyền nghề, tôi nghĩ thể hiện bằng số liệu thay vì cảm nhận sẽ giúp mọi người dễ hiểu hơn.”

Những kinh nghiệm tích lũy tại hiện trường như vậy đã hình thành nên tư duy phát triển của công ty: lượng hóa và trực quan hóa kỹ năng của người thợ.

Triết lý quản trị dẫn lối đến Việt Nam

Yamamoto Metal bắt đầu hiện diện tại Việt Nam vào năm 2020. Với định hướng đưa mảng giải pháp ra thị trường nước ngoài, công ty đã cân nhắc nhiều quốc gia ASEAN trước khi lựa chọn Việt Nam. Theo ông Fukui, lý do nằm ở sự tương đồng với triết lý quản trị của doanh nghiệp.

Triết lý mà công ty theo đuổi là “Khai mở tiềm năng chưa được khám phá của bản thân”. Theo đó, doanh nghiệp coi trọng và khuyến khích những người chủ động thử thách bản thân để trưởng thành.

“Chúng tôi quan niệm mỗi người cần tự chịu trách nhiệm về sự phát triển của chính mình. Tập đoàn Yamamoto Metal đánh giá cao những người chủ động đón nhận thử thách. Tôi cảm nhận có nhiều người tại Việt Nam đồng cảm với tinh thần đó và sẵn sàng thực hành.”

Trên thực tế, ông Fukui nhận xét đội ngũ nhân viên Việt Nam có “nhiều người chăm chỉ và giỏi chuyên môn”. Việc phát triển hoạt động kinh doanh trên nền tảng đồng thuận về triết lý quản trị cũng góp phần xây dựng tổ chức.

Pháp nhân Việt Nam chính thức đi vào hoạt động toàn diện từ năm 2021. Ưu tiên đầu tiên là truyền đạt cặn kẽ tư duy và các giá trị của Yamamoto Metal tới đội ngũ.

Công ty hiện có khoảng 20 nhân viên. Ông Fukui chia sẻ rằng chính vì quy mô nhân sự nhỏ, ông càng muốn duy trì chế độ đãi ngộ cho từng người ở mức cao nhất có thể. Khi tuyển dụng, công ty cũng không chỉ chú trọng năng lực kỹ thuật.

“Chúng tôi luôn xem xét trong phỏng vấn liệu ứng viên có tinh thần cầu thị, có đồng cảm với triết lý quản trị của công ty và có thể chủ động đón nhận thử thách hay không.”

Phần lớn nhân sự nòng cốt từng làm việc tại Nhật Bản trong vài năm, sau đó trở về đúng thời điểm thành lập pháp nhân Việt Nam. Những thành viên mang theo kinh nghiệm và giá trị tích lũy tại Nhật Bản đang tạo nên nền tảng cho tổ chức tại địa phương.

Mở ra cơ hội giao thương mới từ triển lãm

Trong các hoạt động triển lãm tại Đông Nam Á, sự kiện để lại ấn tượng sâu sắc với ông Fukui là lần đầu tham quan Triển lãm Giao thương Ngành Chế tạo FBC vào năm 2022. Khi ấy, ông đến với tư cách khách tham quan, chưa phải doanh nghiệp trưng bày. Cuộc trao đổi với đại diện một doanh nghiệp Nhật Bản tại gian hàng của nhà mua hàng đã mở ra quan hệ giao dịch với một khách hàng chủ chốt vẫn duy trì đến nay. Từ trải nghiệm đó, công ty bắt đầu tích cực sử dụng triển lãm như một kênh tiếp cận khách hàng mới.

Tại Triển lãm Giao thương Ngành Chế tạo FBC ASEAN diễn ra vào tháng 9/2026, công ty sẽ tập trung giới thiệu mảng gia công thay vì mảng giải pháp. Trọng tâm là công nghệ hàn ma sát khuấy (FSW), một thế mạnh của doanh nghiệp. Công ty sẽ trưng bày nhiều mẫu sản phẩm liên kết bằng FSW và giới thiệu các đặc tính của công nghệ này.

FSW là phương pháp có thể thực hiện trên trung tâm gia công, cho phép kết hợp cắt gọt và hàn trong cùng một công đoạn, nhờ đó giảm số công đoạn so với các phương pháp truyền thống như hàn vảy cứng. Đồng thời, do liên kết trực tiếp các vật liệu nền với nhau, phương pháp này tạo ra mối nối có độ tin cậy cao, góp phần giảm nguy cơ lỗi rò rỉ mà các phương pháp truyền thống chưa thể ngăn ngừa. Bên cạnh các ứng dụng liên quan đến xe điện (EV), công nghệ hiện cũng đang được mở rộng sang lĩnh vực quản lý nhiệt.

“Chúng tôi cũng nhận được yêu cầu tư vấn từ những doanh nghiệp đang phát triển mô-đun làm mát cho máy chủ AI.”

Ông Fukui nhận định công nghệ cảm biến và các giải pháp liên quan đến FSW được phát triển tại Nhật Bản sẽ từng bước được triển khai rộng rãi hơn tại Việt Nam.

Từ Việt Nam vươn ra thị trường ASEAN

Công ty cũng chú trọng hợp tác giữa doanh nghiệp và trường đại học nhằm củng cố nền tảng công nghệ. Hiện Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Osaka, Yamamoto Metal và Yamamoto Metal Precision Vietnam đang phối hợp thực hiện nghiên cứu chung về FSW.

Pháp nhân Việt Nam được xác định là cơ sở nòng cốt cho việc mở rộng sang ASEAN trong cả lĩnh vực gia công và giải pháp. Hướng tới chặng đường 5–10 năm tới, ông Fukui cho biết, với khẩu hiệu chung của tập đoàn là “Đổi mới sáng tạo trong gia công cơ khí”, ông luôn suy nghĩ về những giá trị công ty có thể mang lại cho ngành sản xuất Việt Nam. Một trong những hành động cụ thể là hiện thực hóa “dây chuyền sản xuất tương lai mà YAMAMOTO hướng tới” ngay tại nhà máy của mình.

Khép lại cuộc trao đổi, ông Fukui chia sẻ về thế mạnh của công ty với khách tham quan FBC ASEAN:

“Trong mảng gia công, điều chúng tôi tự tin nhất là quản lý chất lượng dựa trên cơ sở logic và khả năng trao đổi với khách hàng. Tôi trực tiếp đảm nhiệm vai trò đầu mối liên hệ và luôn chú trọng phản hồi chu đáo để khách hàng có thể yên tâm giao phó công việc.”

Với hai trụ cột là công nghệ gia công và giải pháp sản xuất, Yamamoto Metal Precision Vietnam hướng từ Việt Nam ra thị trường ASEAN. Việc biến công nghệ và kỹ năng thành dữ liệu có thể quan sát đang mở đường cho những dây chuyền sản xuất của tương lai.