Những chi tiết chỉ vài milimet nhưng quyết định cảm giác vận hành của máy ảnh

Khởi điểm của Okamoto Engineering Vietnam là gia công các chi tiết nhựa dùng trong thiết bị quang học.

Một trong những sản phẩm chủ lực hiện nay là chi tiết nhựa dạng “roller” được lắp bên trong cơ cấu zoom của ống kính máy ảnh. Đây là một chi tiết rất nhỏ, gần như không nhìn thấy từ bên ngoài, nhưng lại có vai trò quan trọng trong việc tạo nên cảm giác vận hành mượt mà khi người dùng xoay vòng zoom.

Chi tiết này di chuyển dọc theo rãnh cam trong ống kính. Chỉ cần kích thước lớn hơn một chút, thao tác zoom sẽ trở nên nặng; ngược lại, nếu nhỏ hơn, cơ cấu có thể phát sinh độ rơ. Vì vậy, kích thước phải được quản lý ở cấp độ micron thì sản phẩm mới có thể đạt được hiệu năng thiết kế.

“Với những chi tiết có yêu cầu nghiêm ngặt, chúng tôi kiểm soát dung sai ở mức ±5 micron”, ông Okamoto cho biết.

Vật liệu được sử dụng là nhựa kỹ thuật POM (polyoxymethylene), vốn khá nhạy với sự thay đổi nhiệt độ. Để duy trì độ chính xác ổn định trong sản xuất hàng loạt, doanh nghiệp cần cả kỹ thuật gia công ở trình độ cao lẫn hệ thống quản lý chất lượng nghiêm ngặt.

Okamoto Engineering Vietnam đã đáp ứng được những tiêu chuẩn chất lượng khắt khe của các nhà sản xuất thiết bị quang học toàn cầu và hiện cung cấp những chi tiết có độ chính xác cao như vậy.

Từ nền tảng gia công nhựa, công ty liên tục nâng cao kỹ thuật vi gia công trong nhiều năm. Hiện nay, ngoài nhựa, doanh nghiệp còn gia công nhiều loại linh kiện kim loại.

Hoạt động sản xuất tập trung vào gia công thanh tròn bằng máy tiện tự động, với khả năng đáp ứng nhiều chủng loại sản phẩm yêu cầu độ chính xác cao ngay tại Việt Nam. Công ty có thể gia công kích thước lên tới φ42, đồng thời đặc biệt chú trọng các chi tiết siêu nhỏ dưới φ4.

Đúng như slogan “Big Dreams In Small Works”, Okamoto tiếp tục theo đuổi thế giới gia công chính xác, nơi chi tiết càng nhỏ thì độ khó càng cao. Slogan này cũng được doanh nghiệp sử dụng chính thức trên website.

Những thử thách để đáp ứng kỳ vọng khách hàng đã mở rộng năng lực gia công

Mặc dù khởi đầu từ gia công chi tiết nhựa, khi phạm vi khách hàng ngày càng mở rộng, công ty liên tục nhận được những yêu cầu mới như:

“Có thể gia công kim loại không?”

“Có thể đảm nhận cả công đoạn đánh bóng không?”

“Có thể hỗ trợ thêm dập không?”

Mỗi lần như vậy, ông Okamoto lại tìm cách biến yêu cầu của khách hàng thành một giải pháp thực tế.

Từ gia công nhựa, công ty từng bước phát triển thêm gia công kim loại, đánh bóng, dập và wire forming.

Để đáp ứng những đơn hàng siêu lớn, doanh nghiệp cũng đưa vào sử dụng máy tiện tự động dạng cam Escomatic của Thụy Sĩ. Không chỉ đơn thuần mua thiết bị, ông Okamoto còn cùng các kỹ sư trẻ người Việt sang Thụy Sĩ trực tiếp học kỹ thuật gia công, qua đó mở ra một lĩnh vực sản xuất hoàn toàn mới cho công ty.

“Lúc đó, tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng mình muốn đáp ứng kỳ vọng của khách hàng.”

Chính tinh thần ấy đã trở thành động lực để công ty bước vào cả những lĩnh vực chưa từng có kinh nghiệm.

Với một số linh kiện đặc biệt sử dụng ngoài trời trong điều kiện khắc nghiệt, khách hàng yêu cầu thêm các công nghệ xử lý bề mặt như anodizing và ion plating - những phương pháp mà doanh nghiệp trước đó chưa từng triển khai.

Okamoto đã phối hợp cùng các đối tác để thiết lập phương pháp gia công, đồng thời bố trí khoảng 30 nhân sự chuyên phụ trách kiểm tra và tập trung đào tạo đội ngũ này. Hệ thống tiêu chuẩn chất lượng và quy trình kiểm tra cũng được xây dựng từ đầu để đáp ứng đúng yêu cầu của khách hàng.

Một trường hợp khác là sản phẩm vòng đệm inox chỉ dày 0,02 mm. Gần như không thể tìm được doanh nghiệp có khả năng sản xuất.

“Chúng tôi đã hỏi rất nhiều nơi nhưng đều bị từ chối. Khách hàng hỏi liệu có cách nào làm được hay không.”

Sau khi nhận đề bài, Okamoto không chỉ tìm phương án nội bộ mà còn liên hệ nhiều nhà cung cấp bên ngoài, nhưng tất cả đều đánh giá đây là một yêu cầu rất khó.

“Sau khi tìm khắp Việt Nam mà vẫn không thấy nơi nào làm được, tôi lại nghĩ rằng đây có thể chính là cơ hội,” ông Okamoto nhớ lại.

Công ty phối hợp với các đối tác của công ty mẹ tại Nhật Bản để xây dựng cơ chế sản xuất, sau đó đưa thiết bị sang Việt Nam và thiết lập hệ thống sản xuất hàng loạt tại chỗ.

Kinh nghiệm này một lần nữa cho thấy rằng chính những bài toán chưa ai muốn nhận lại có thể trở thành cơ hội để hình thành công nghệ mới.

Hiện nay, ngay cả khi bản thân doanh nghiệp chưa thể xử lý trực tiếp một đơn hàng nào đó, Okamoto vẫn chủ động tìm các nhà cung cấp phù hợp trên khắp Việt Nam để đề xuất giải pháp. Nhờ vậy, công ty có thể hỗ trợ thêm cả các sản phẩm cao su, sản phẩm đúc áp lực và chi tiết sơn phủ.

Những nỗ lực này dần hình thành niềm tin từ khách hàng theo cách rất rõ ràng: “Có vấn đề thì cứ thử hỏi Okamoto trước.”

“Có lẽ yếu tố lớn nhất giúp chúng tôi tăng trưởng chính là việc liên tục mở rộng số lượng mặt hàng có thể xử lý. Sản lượng tổng thể không thay đổi quá nhiều, nhưng khi số chủng loại có thể đáp ứng tăng lên, phạm vi giao dịch với các khách hàng chủ lực cũng mở rộng nhanh chóng.”

Với mục tiêu để khách hàng có thể nói rằng “May mà đã hỏi Okamoto”, doanh nghiệp không tự đặt ra giới hạn cho mình, mà tiếp tục đối diện trực tiếp với từng yêu cầu của khách hàng.

Chính năng lực biến yêu cầu thành hành động thực tế là một trong những thế mạnh lớn nhất của công ty.

Xây dựng năng lực sản xuất cùng đội ngũ nhân sự Việt Nam

Nền tảng tạo nên độ chính xác cao không chỉ nằm ở máy móc.

Điều mà ông Okamoto coi trọng hơn cả là quá trình phát triển đội ngũ nhân sự Việt Nam.

Khi ông sang làm việc tại pháp nhân Việt Nam vào năm 2015, công ty có chưa đến 10 nhân viên.

Khoảng 10 năm sau, dù số nhân sự người Nhật vẫn chỉ có một người, quy mô tổ chức đã tăng lên khoảng 100 nhân sự. Hồ sơ EMIDAS hiện cũng ghi nhận doanh nghiệp có khoảng 100 nhân viên.

Điều ông Okamoto hướng tới là xây dựng một tổ chức trong đó nhân viên Việt Nam được trao cả trách nhiệm lẫn quyền hạn, có thể tự đưa ra quyết định tại hiện trường, chủ động cải tiến và đào tạo thế hệ tiếp theo.

Qua thời gian, đội ngũ nhân sự Việt Nam đã trưởng thành rõ rệt.

Những nhân viên gia nhập từ những ngày đầu hiện đã trở thành lãnh đạo các bộ phận, trực tiếp hướng dẫn nhân viên trẻ hơn và có thể tham gia họp, trao đổi với khách hàng bằng tiếng Nhật.

Kỹ sư trẻ từng cùng ông sang Thụy Sĩ học công nghệ giờ đây cũng đã trở thành area leader và trực tiếp truyền lại những kỹ thuật mình đã học cho cấp dưới.

Tỷ lệ nhân sự gắn bó ổn định với doanh nghiệp cũng thể hiện qua một thực tế: phần lớn hoạt động tuyển dụng mới không phải để bù người nghỉ việc, mà chủ yếu phục vụ mở rộng hoạt động kinh doanh.

Kết quả của quá trình ấy cũng thể hiện ngay trong nhà máy.

Khi cần đồ gá hay thiết bị, nhân viên tự nghĩ cách và tự chế tạo.

Ban đầu chỉ là bàn làm việc và giá kệ. Nhưng hiện nay, chính nhân viên đã có thể chế tạo cả những thiết bị sản xuất như máy ép bùn hay máy đánh bóng thùng quay.

Một văn hóa trong đó ý tưởng phát sinh từ hiện trường được chính người tại hiện trường biến thành sản phẩm đang dần bén rễ.

Tinh thần tự chủ ấy xuất phát từ một quan điểm nhất quán của ông Okamoto:

“Tôi muốn xây dựng một công ty để nhân viên cũng có thể nghĩ rằng: ‘Thật tốt khi được làm việc tại Okamoto.’”

Mục tiêu của ông không chỉ là để lại công nghệ.

Con người trưởng thành, rồi chính những người đó lại đào tạo thế hệ tiếp theo. Việc tạo ra một vòng tuần hoàn như vậy tại Việt Nam chính là nền tảng cho tương lai của doanh nghiệp.

Hướng tới giai đoạn tăng trưởng tiếp theo trên toàn Việt Nam

Bên cạnh nâng cao năng lực vi gia công và mở rộng phạm vi công nghệ, công ty cũng đang đầu tư vào nhiều hướng phát triển dài hạn.

Một trong số đó là số hóa dữ liệu sản xuất và tự động hóa.

Doanh nghiệp đã xây dựng môi trường quản lý tập trung dữ liệu về tình trạng vận hành thiết bị, kết quả sản xuất và tồn kho, nhờ đó những thông tin cần thiết có thể được chia sẻ theo thời gian thực.

Ở công đoạn forming, công ty đã đưa robot vào vận hành. Đồng thời, các thiết bị đo tự động do doanh nghiệp tự phát triển cũng đang được sử dụng để nâng cao cả chất lượng lẫn hiệu suất sản xuất.

Lý do công ty tập trung mạnh vào tự động hóa là mong muốn xây dựng một nhà máy tạo ra giá trị gia tăng cao hơn trong bối cảnh chi phí nhân công tại Việt Nam liên tục tăng.

Theo ông Okamoto, ngành sản xuất tại Việt Nam cần từng bước thoát khỏi tư duy truyền thống dựa vào “chiến thuật biển người”, và chuyển sang mô hình nâng cao năng suất từng nhân viên bằng AI và robot.

Ông cho rằng đây sẽ là một trong những lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất của doanh nghiệp trong tương lai.

Phần giá trị gia tăng được tạo ra từ năng suất cao hơn sẽ được hoàn lại cho nhân viên dưới hình thức thu nhập tốt hơn và chế độ phúc lợi được cải thiện.

Đối với ông, đó cũng là một trong những ý nghĩa của việc phát triển doanh nghiệp tại Việt Nam.

Song song với đó, công ty cũng đang chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

Trước đây, doanh nghiệp từng được lựa chọn tham gia chương trình hỗ trợ phát triển thị trường nước ngoài của JETRO, qua đó thực hiện di dời nhà máy và mở rộng diện tích sản xuất lên khoảng 1,5 lần.

Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh tiếp tục mở rộng, nhà máy hiện tại cũng đang dần trở nên chật hơn, và công ty đang tính tới việc tiếp tục tăng cường nền tảng sản xuất.

Doanh nghiệp cũng chú trọng phát triển thị trường.

Năm nay, Okamoto gia nhập Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam (VASI), với mục tiêu không chỉ tiếp tục phục vụ nhóm khách hàng Nhật Bản vốn là trọng tâm từ trước đến nay, mà còn mở rộng mạng lưới với các doanh nghiệp Việt Nam.

Khi ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam ngày càng nâng cấp, việc hợp tác với doanh nghiệp nội địa được kỳ vọng sẽ mở ra thêm nhiều khả năng phát triển mới.

Việc mở rộng phạm vi sản phẩm cũng là một động lực cho giai đoạn tiếp theo.

Sau máy ảnh và sản phẩm outdoor, lĩnh vực mà Okamoto mới tham gia trong những năm gần đây là hàng tiêu dùng hằng ngày.

“Khác với máy ảnh hay đồ outdoor, các sản phẩm gắn với đời sống hằng ngày là những sản phẩm mà gần như ai cũng sử dụng.”

Theo ông Okamoto, đây là một lĩnh vực đang cho thấy nhiều tín hiệu tích cực và sẽ là một trong những mảng mà công ty muốn tiếp tục đẩy mạnh.

FBC ASEAN mở rộng kết nối giữa con người với con người

Một trong những nơi Okamoto thường xuyên giới thiệu các hoạt động và năng lực của mình là Triển lãm Giao thương Quốc tế Ngành chế tạo - FBC ASEAN, nơi doanh nghiệp tham gia hằng năm.

Đối với Okamoto, FBC ASEAN không chỉ là cơ hội tiếp cận khách hàng mới mà còn là một điểm kết nối quan trọng để mở rộng mạng lưới trong ngành sản xuất.

Từ kỳ triển lãm năm ngoái, doanh nghiệp đã nhận được những yêu cầu mới liên quan tới các sản phẩm B2C mà trước đây chưa từng xử lý, trong đó có các linh kiện cơ cấu chính xác sử dụng trong hàng tiêu dùng hằng ngày. Điều đó giúp công ty từng bước mở rộng phạm vi giao dịch.

Ông Okamoto cũng đánh giá cao việc triển lãm giúp mở rộng kết nối với các đối tác sản xuất.

Đặc biệt trong những lĩnh vực như xử lý bề mặt, công ty hiện vẫn đang tích cực tìm kiếm các nhà cung cấp phù hợp, nên cơ hội gặp được các đối tác mới tại triển lãm có ý nghĩa rất lớn.

Khi nói về lý do FBC ASEAN nổi bật giữa nhiều triển lãm khác, ông cho biết:

“Điểm hấp dẫn lớn nhất của sự kiện này là, trong số các triển lãm tại Việt Nam mà tôi biết, đây là nơi có số lượng doanh nghiệp Nhật Bản tham gia triển lãm và số lượng khách tham quan người Nhật nổi bật nhất.

Khi các doanh nghiệp Nhật cùng hoạt động trên một thị trường nước ngoài gặp nhau, chúng tôi có thể bắt đầu từ một cảm giác rất tự nhiên rằng ‘Hãy cùng nhau phát triển thị trường này’. Vì thế các cuộc trao đổi kinh doanh thường diễn ra thuận lợi hơn và khả năng đi đến hợp tác cũng cao hơn.

Đây cũng là nơi chúng tôi có thể gặp lại những người đã lâu chưa có dịp gặp, giống như một buổi hội ngộ, rồi từ đó lại xuất hiện thêm những kết nối mới.

Với tôi, FBC ASEAN thực sự là một trong những hub lớn nhất của cộng đồng doanh nghiệp sản xuất Nhật Bản tại Việt Nam.”

Năm nay, doanh nghiệp cũng sẽ tham gia “Cuộc thi Con quay Đại chiến” do VASI tổ chức tại địa điểm triển lãm.

Okamoto từng giành chức vô địch ở kỳ thi đầu tiên.

Lần này, công ty đã tổ chức thi đấu nội bộ để chọn đại diện tham gia, đồng thời trao chuyến đào tạo tại Nhật Bản cho nhân viên chiến thắng, qua đó tạo không khí hào hứng ngay trong nội bộ doanh nghiệp.

Cuối cùng, ông Okamoto gửi lời tới khách tham quan:

“Rất mong Quý vị ghé thăm gian hàng của chúng tôi. Ngoài những trao đổi về gia công, nếu có thể, chúng tôi cũng rất vui được học hỏi thêm từ Quý vị về Bí quyết để chiến thắng tại Cuộc thi Con quay Đại chiến.

Toàn thể nhân viên chúng tôi rất mong được gặp nhiều Quý vị tại triển lãm.”