Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tư nhân (Ban IV), Ông Bùi Thanh Minh (Phó Giám đốc): Các đề xuất cải cách và chính sách trong khu vực tư nhân theo Hội đồng Tư vấn Cải cách Thủ tục Hành chính

Tính đến cuối năm 2025, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được các mục tiêu tăng trưởng bất chấp phải đối mặt với một số thách thức. Tăng trưởng GDP đạt 8,02% so với cùng kỳ năm trước, với quy mô GDP danh nghĩa đạt xấp xỉ 514 tỷ USD và GDP bình quân đầu người chạm mốc 5.026 USD. Thành tựu này đã đưa Việt Nam chính thức gia nhập nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao.

Mặc dù vẫn còn những bất ổn xung quanh vấn đề thuế quan và sự thay đổi của điều kiện thị trường, ngành công nghiệp đã cho thấy những dấu hiệu phục hồi rõ rệt trong năm 2025. Đặc biệt, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ 9,97% so với cùng kỳ, tiếp tục đóng vai trò hạt nhân trong việc hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Giá trị gia tăng của toàn ngành công nghiệp cũng tăng 8,80%, mức tăng trưởng cao nhất kể từ năm 2019.

Chỉ số Sản xuất Công nghiệp (IIP) cũng cho thấy sự khởi sắc, dự báo đạt mức tăng trưởng 9,2% cho cả năm 2025. Các ngành công nghiệp chế biến và chế tạo đang dẫn dắt sự tăng trưởng công nghiệp tổng thể, cho thấy sự phục hồi của các đơn hàng và hoạt động sản xuất. Xu hướng này đặc biệt rõ nét trong các ngành hướng về xuất khẩu và các lĩnh vực liên quan đến chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mặt khác, vẫn còn đó những thách thức, ví dụ như chi phí sản xuất và chi phí tuân thủ môi trường ngày càng tăng, các hạn chế trong việc tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn của các công ty tư nhân, cũng như sự chênh lệch nguồn lực kéo dài giữa các doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nhà nước.

Năm 2026 sẽ là một cột mốc quan trọng hướng tới giai đoạn 2026-2030. Đây sẽ là thời điểm để đưa các nghị quyết chính sách vào thực hiện và chuyển hóa chúng thành những kết quả thực tế, hướng tới mục tiêu quốc gia trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045. Trọng tâm trong giai đoạn tới sẽ là chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng phụ thuộc nhiều vào lao động và tài nguyên sang mô hình lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm trung tâm.

BK HOLDINGS, Ông Nguyễn Trung Dũng (Tổng Giám đốc): Tổ chức thực tiễn chịu trách nhiệm thương mại hóa các công nghệ từ Đại học Bách khoa Hà Nội và hợp tác công nghiệp

BK Holdings (Đại học Bách khoa Hà Nội) vận hành với vai trò là tổ chức chịu trách nhiệm thương mại hóa các công nghệ được phát triển bởi nhà trường và là cầu nối thu hẹp khoảng cách với ngành công nghiệp. Năm 2025 là năm mà trọng tâm được chuyển dịch mạnh mẽ hơn bao giờ hết từ "số lượng" các kết quả nghiên cứu và bằng sáng chế sang cách thức khai thác và chuyển giao chúng vào xã hội và công nghiệp. Quan điểm ưu tiên hiệu quả sử dụng thực tế thay vì chỉ đơn thuần là sở hữu bằng sáng chế đang dần trở thành hiện thực ở cả các tổ chức giáo dục và doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, việc kết nối giữa kết quả nghiên cứu và thị trường đã trở thành vấn đề then chốt đối với trường đại học của chúng tôi. Mặc dù các trường đại học sở hữu vô số đề tài nghiên cứu và bằng sáng chế, nhưng vẫn còn nhiều rào cản trước khi chúng có thể được thương mại hóa hoặc đưa ra thị trường, bao gồm việc kiểm chứng kỹ thuật, nguồn vốn và nhân lực. Năm 2025 đã làm nổi bật rõ ràng rằng chúng tôi cần tái tổ chức các quy trình này thành một khung hệ thống bài bản, thay vì giải quyết chúng một cách rời rạc.

Hướng tới năm 2026, chúng tôi sẽ kết nối liền mạch các cơ sở thử nghiệm và chế tạo mẫu (prototyping), chức năng đánh giá và chuyển giao sở hữu trí tuệ, cùng cơ sở hạ tầng phát triển kinh doanh, từ đó tăng cường khả năng tiếp cận thị trường cho các công nghệ được phát triển tại đại học. Trọng tâm tiếp theo là tạo ra một chu trình kết nối các kết quả nghiên cứu vốn trước đây chỉ giới hạn trong phòng thí nghiệm với các công nghệ được sử dụng trong sản xuất và khởi nghiệp, thúc đẩy các hoạt động kinh doanh bền vững.

Trường đại học không chỉ là nơi tích lũy tri thức mà còn là nơi tạo ra các giải pháp cho các thách thức của xã hội và công nghiệp. Với tư cách là một tổ chức hoạt động tại điểm giao thoa của hai khía cạnh này, trường chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng vai trò trong việc kết nối kết quả nghiên cứu với doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh toàn diện các nỗ lực triển khai những sáng kiến nhằm liên kết đổi mới sáng tạo từ môi trường đại học với việc làm và năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp.

GIGAKU Techno Park (Văn phòng Đại học Công nghệ Nagaoka tại Đại học Bách khoa Hà Nội), Tiến sĩ Hứa Thùy Trang (Trưởng phòng Hợp tác Doanh nghiệp): Phát triển các mô hình hợp tác giữa Nhà trường – Doanh nghiệp – Chính phủ để đào tạo đội ngũ kỹ sư có năng lực toàn cầu

Nhìn lại năm 2025, Việt Nam đã củng cố vững chắc vị thế là một trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng trong khu vực. Quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh tiếp tục tăng tốc, đồng thời các yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp, tiêu chuẩn đạo đức và tính bền vững đang trở nên rõ ràng hơn trong cách các doanh nghiệp phát triển công nghệ và tiếp cận thị trường.

Dựa trên kinh nghiệm làm việc với các doanh nghiệp và đội ngũ kỹ sư trong năm 2025, chúng tôi nhận thấy rằng: Những công nghệ thông minh thiếu nền tảng bền vững chỉ là những giải pháp ngắn hạn, và các doanh nghiệp xanh thiếu nền tảng đạo đức sẽ không khác gì hình thức "tẩy xanh" (greenwashing – giả mạo nhận thức về môi trường).

Tại GIGAKU Techno Park, chúng tôi theo đuổi triết lý GIGAKU về khoa học thực tiễn và đổi mới sáng tạo vì sự đóng góp cho xã hội. Nhìn lại quá trình triển khai thực tế trong năm 2025, vai trò của người kỹ sư đang thay đổi. họ không chỉ phải giải quyết các vấn đề kỹ thuật mà còn phải xem xét tác động của sản phẩm đối với môi trường, người dùng và xã hội ngay từ giai đoạn thiết kế.

Dưới góc độ chiến lược, năm 2025 đã chứng minh rằng sở hữu trí tuệ (IP) không đơn thuần là phương tiện bảo vệ lợi ích thương mại. Khi được tích hợp với chiến lược thị trường, IP sẽ trở thành cơ chế bảo hộ cho các công nghệ xanh, làm rõ nguồn gốc của đổi mới sáng tạo và xây dựng một môi trường cạnh tranh dựa trên vốn trí tuệ.

Bước sang năm 2026, thị trường công nghệ cao và chuyển đổi xanh đang bước vào giai đoạn sàng lọc quan trọng, nơi năng lực công nghệ phải được thử thách bởi khả năng tạo ra giá trị bền vững. Để thực sự tác động đến nền kinh tế Việt Nam trong năm 2026, cần xây dựng một chuỗi giá trị mà ở đó “công nghệ là công cụ, sở hữu trí tuệ là lá chắn và đạo đức là kim chỉ nam”. Trên nền tảng này, các công ty và kỹ sư không chỉ được yêu cầu tiếp nhận hay làm chủ công nghệ mà còn phải chuyển hóa sự tăng trưởng thành một cam kết dài hạn đối với tài nguyên, môi trường và xã hội.

Đặc biệt, vào năm 2026, chúng tôi sẽ thúc đẩy việc chuyển giao các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt từ Nhật Bản sang Việt Nam thông qua mô hình hợp tác giữa Đại học Công nghệ Nagaoka, Đại học Bách khoa Hà Nội và Viện GIGAKU SDG. Sáng kiến này không chỉ dừng lại ở việc chuyển giao công nghệ thuần túy. Nó còn nhằm mục đích lan tỏa tinh thần "Monozukuri" (nghệ thuật sản xuất của Nhật Bản) phản ánh các giá trị đạo đức trong mọi sản phẩm và dịch vụ công nghệ cao, góp phần phát triển thế hệ kỹ sư và doanh nhân kế cận của Việt Nam.

KOBAYASHI CASTING CO., LTD, Ông Phạm Hữu Nhiên (Giám đốc): Đúc thép không gỉ chính xác bằng phương pháp đúc mẫu chảy (Wax-Filling)

Năm 2025 là một năm mà triển vọng kinh tế toàn cầu rất khó dự đoán do tình hình địa chính trị thế giới ngày càng phức tạp và tác động từ các chính sách thuế quan của Hoa Kỳ. Hệ quả là các hoạt động đầu tư nói chung trở nên thận trọng hơn, và các quyết định đặt hàng ở nhiều quốc gia có xu hướng bị hạn chế.

Mặt khác, Việt Nam, với lực lượng lao động trẻ dồi dào và nền chính trị ổn định, một lần nữa đang thu hút sự chú ý với tư cách là trung tâm sản xuất chiến lược. Trong số các công ty nước ngoài, đang có xu hướng xem xét lại việc sản xuất và đầu tư tại các thị trường có rủi ro chính trị hoặc các thị trường cạnh tranh trực tiếp với Hoa Kỳ để chuyển dịch sang Việt Nam.

Trong nước, các chính sách đang được thực thi nhằm tận dụng xu hướng này để thúc đẩy tăng trưởng và đưa nền kinh tế lên một tầm cao mới. Những chính sách này bao gồm đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng, giảm chi phí logistics, đơn giản hóa thủ tục hành chính thông qua tái cấu trúc ở cấp tỉnh/thành phố, cũng như điều động nhân sự có năng lực cao về các chính quyền địa phương.

Đối với KOBAYASHI CASTING, năm 2025 mang lại những hiểu biết quý giá trong việc rà soát lại các chiến lược kinh doanh để chuẩn bị cho sự dịch chuyển sản xuất và những thay đổi của môi trường kinh tế từ năm 2026 trở đi. Mặc dù các đơn hàng xác nhận cho năm 2025 chỉ chiếm khoảng 70% tổng năng lực, nhưng chúng tôi đã nhận được rất nhiều yêu cầu báo giá từ các khách hàng mới ở Hoa Kỳ, Châu Âu và Nhật Bản thông qua các triển lãm do NC Network tổ chức và qua internet.

Hiện tại, chúng tôi đang tập trung vào việc cải thiện quy trình sản xuất và đầu tư vào công nghệ, đồng thời phát triển hệ thống bán hàng và đào tạo nhân viên để đáp ứng nhu cầu của các thị trường mới.

Chúng tôi dự báo năm 2026 sẽ là năm mở rộng các cơ hội kinh doanh trong ngành đúc mẫu chảy. Để nắm bắt những cơ hội này, chúng tôi sẽ xây dựng hệ thống thu mua đa quốc gia và phát triển hệ thống ưu tiên quản trị rủi ro chuỗi cung ứng.

NISSIN ELECTRIC VIETNAM CO., LTD, Ông Kaoru Terao (Tổng Giám đốc): Sản xuất, cắt và lắp ráp kim loại tấm - Dịch vụ mạ điện và phủ PVD

Công ty chúng tôi cung cấp dịch vụ gia công kim loại trong nhiều lĩnh vực khác nhau, nhưng hiện đang nhận được rất nhiều đơn đặt hàng từ các khách hàng liên quan đến ngành công nghiệp bán dẫn. Năm năm qua, kể từ khi dịch COVID-19 bùng phát vào năm 2020, là một giai đoạn đầy biến động. Năm 2020, đơn hàng sụt giảm, nhưng từ nửa cuối năm 2021, đơn hàng từ các công ty liên quan đến bán dẫn đã tăng vọt do nhu cầu làm việc từ xa tăng cao, chúng tôi đã phải hoạt động hết công suất ngay cả vào cuối tuần. Tuy nhiên, do sự điều chỉnh hàng tồn kho của ngành bán dẫn, đơn hàng đã giảm từ nửa cuối năm 2022 và đến năm 2023, doanh số bán hàng đã giảm mạnh xuống chỉ còn 50% so với năm trước đó. May mắn thay, các đơn hàng đã dần phục hồi kể từ đó, và đến năm 2025, doanh số đã khôi phục được khoảng 80% so với mức đỉnh điểm.

Khoảng 30% sản lượng của nhà máy chúng tôi là các sản phẩm sản xuất hàng loạt, phần còn lại là theo dự án, với khối lượng xử lý từ 3.000 đến 5.000 bản vẽ mới mỗi ngày. Điều này khiến việc kiểm soát sản xuất và chất lượng trở nên vô cùng thách thức. Kể từ đại dịch COVID-19, khi khối lượng đơn hàng chưa đủ lớn, chúng tôi đã xem việc giảm sản lượng là một cơ hội để nhân đôi nỗ lực cải thiện hệ thống quản trị và đào tạo đội ngũ nhân sự. Chúng tôi đã triển khai nhiều hoạt động cải tiến cả ở văn phòng lẫn nhà xưởng, đồng thời nhân viên cũng tích cực tham gia các buổi đào tạo để nâng cao kỹ năng. Kết quả là, so với mức trước dịch, chúng tôi đã tăng năng suất lên gấp 1,5 lần vào năm 2025 và giảm tỷ lệ lỗi xuống chỉ còn 1/10. Khả năng phản ứng nhanh chóng với yêu cầu của khách hàng và chất lượng sản phẩm của chúng tôi hiện được nhiều khách hàng đánh giá rất cao.

Chúng tôi tin rằng năm 2026 sẽ là năm chuẩn bị cho một bước nhảy vọt lớn của công ty. Mặc dù đồng Yên yếu đã khiến việc đảm bảo đơn hàng từ Nhật Bản trở nên khó khăn hơn đáng kể, nhưng các đơn hàng từ khách hàng tại Châu Âu và Hoa Kỳ đang tăng lên đều đặn. Chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện các dự án cải tiến nội bộ đã thực hiện trong 5 năm qua, và toàn thể nhân viên sẽ cùng nhau nỗ lực để phát triển thành một công ty có thể mang lại niềm vui cho nhiều khách hàng hơn nữa.

EASTERN SUN VIETNAM, Ông Đào Quang Dũng (CEO): Tư vấn và cung cấp giải pháp phần mềm quản trị doanh nghiệp ERP

Năm 2025 đã chứng kiến những thay đổi đáng kể đối với lĩnh vực sản xuất, đặc biệt là ngành công nghiệp chế biến, nhưng bên cạnh đó cũng xuất hiện nhiều tín hiệu tích cực. Sự bất định của kinh tế toàn cầu dẫn đến biến động về giá nguyên vật liệu, chi phí logistics và các tiêu chuẩn xuất khẩu, gây áp lực lên biên lợi nhuận. Ngành chế biến cũng đối mặt với nhiều thách thức như thiếu hụt lao động tay nghề cao, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và an toàn sản phẩm, cùng áp lực tự động hóa trên toàn bộ chuỗi sản xuất.

Tuy nhiên, các yếu tố tích cực bao gồm sự phục hồi của thị trường khu vực, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục đổ vào Việt Nam và sự bùng nổ của các giải pháp số hóa, tự động hóa đang mang đến cho các nhà máy cơ hội nâng cấp mô hình vận hành. Những doanh nghiệp đầu tư sớm vào hệ thống số hóa như IoT, MES, quản lý năng lượng và các phương pháp sản xuất tinh gọn (Lean) đã duy trì được mức tăng trưởng ổn định trong năm 2025. Hướng tới năm 2026, ngành sản xuất được kỳ vọng sẽ tươi sáng hơn khi môi trường kinh tế vĩ mô dần ổn định và nhu cầu tiêu dùng quốc tế dự báo tăng nhẹ.

Cơ hội đang mở ra cho các doanh nghiệp biết cách tận dụng chuyển đổi số, đặc biệt là những đơn vị tập trung vào kết nối dữ liệu toàn nhà máy, tự động hóa dây chuyền sản xuất và xây dựng hệ thống quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế. Các xu hướng "sản xuất thông minh" và "nhà máy xanh" sẽ thiết lập những tiêu chuẩn cạnh tranh mới, đòi hỏi doanh nghiệp phải cải thiện năng suất, tối ưu hóa chi phí và đảm bảo tính minh bạch của chuỗi cung ứng.

Trong năm 2026, nhiều doanh nghiệp đặt mục tiêu tập trung vào ba lĩnh vực then chốt:

1. Tái cấu trúc quy trình kinh doanh theo hướng chuẩn hóa và số hóa.
2. Đầu tư vào thiết bị và công nghệ để nâng cao năng lực sản xuất.
3. Xây dựng đội ngũ kỹ thuật với tư duy lấy dữ liệu và công nghệ làm trọng tâm.

Nhìn chung, năm 2026 được kỳ vọng sẽ đánh dấu sự bắt đầu của giai đoạn phục hồi bền vững trong ngành sản xuất, với sự chuyển đổi rõ nét hơn sang mô hình nhà máy thông minh tại Việt Nam.

INTECH GROUP.,JSC, Ông Hoàng Hữu Yên (Giám đốc): Băng tải, con lăn, hệ thống và giải pháp tự động hóa công nghiệp

Một trong những đặc điểm chính của thị trường năm 2025 là sự gia tăng mạnh mẽ và có hệ thống hơn của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đặc biệt là từ các doanh nghiệp Nhật Bản. Nhiều công ty đang mở rộng các nhà máy hiện có hoặc triển khai các dự án mới trong các lĩnh vực điện tử, ô tô, thực phẩm và đồ uống. Nhu cầu về tự động hóa không còn dừng lại ở mức thử nghiệm mà đã trở thành yếu tố tất yếu trong các chiến lược cải thiện năng suất, kiểm soát chất lượng và giảm sự phụ thuộc vào lao động thủ công tại các nhà máy. Các khoản đầu tư vào những giải pháp như hệ thống băng tải, rô-bốt công nghiệp, hệ thống xe tự hành AGV/AMR, cùng các hệ thống quản lý và giám sát sản xuất đang ngày càng trở nên bài bản, đi kèm với các yêu cầu khắt khe về chất lượng, hiệu quả đầu tư (ROI) và dịch vụ hậu mãi.

Năm 2025 mang đến cả những cơ hội rõ ràng lẫn vô vàn thách thức cho các doanh nghiệp sản xuất. Sự cạnh tranh gay gắt về giá với các nhà cung cấp nước ngoài là mối lo ngại lớn; chi phí vật liệu và linh kiện vẫn biến động, trong khi yêu cầu của khách hàng – đặc biệt là các công ty Nhật Bản – ngày càng trở nên khắt khe hơn về chất lượng, an toàn, thời gian giao hàng và tính ổn định lâu dài của hệ thống.

Trong năm 2025, công ty chúng tôi đã đầu tư xây dựng nhà máy thứ ba tại VSIP, tỉnh Bắc Ninh nhằm mở rộng năng lực sản xuất. Nhận thức rằng nguồn nhân lực là yếu tố cốt lõi để đảm bảo chất lượng sản phẩm và dịch vụ, Intec cũng tập trung vào việc nâng cao năng lực cho đội ngũ kỹ thuật của mình.

Bước sang năm 2026, triển vọng của ngành sản xuất và tự động hóa được đánh giá là tươi sáng, hướng tới sự tăng trưởng bền vững và chọn lọc hơn. Dù việc tiếp tục mở rộng đầu tư từ Nhật Bản sẽ tạo ra nhiều cơ hội, các doanh nghiệp Việt Nam cần củng cố năng lực công nghệ, chuẩn hóa quản lý dự án và bồi dưỡng những tài năng kỹ thuật chuyên môn cao. Giai đoạn này chính là lúc chất lượng giải pháp, uy tín và tầm nhìn dài hạn sẽ là những yếu tố then chốt để doanh nghiệp khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng công nghiệp.